Կենդանիները անհետացման եզրին են (թարգմանություն ֆրանսերենից)

Ամբողջ աշխարհում ավելի ու ավելի մեծ թվով կենդանիների տեսակներ են հայտնվում անհետացման եզրին: Հատուկ խումբ չկա. Դրանք կարող են լինել և՛ կաթնասունները, և՛ ձկները, և՛ թռչունները: Բարեբախտաբար բազմաթիվ կառույցներ են ստեղծվել նրանց պաշտպանելու նպատակով: Անհետացման պատճառները բազմաթիվ են: Դրանք կարող են լինել բնական` ինչպիսին շոգն է, վարակները և ուտելիքի պակասը: Հատկապես մարդու պատճառով է, որ կենդանիները վերանում են:

Ծովերը և անտառները անխնա օգտագործվում են, աղտոտվում են և ավիրվում են: Կենդանիներին որսում են իրենց մաշկի, ատամների, փետուրների և ճարպի պատճառով, որպեսզի արտադրեն հագուստ, կոշկեղեն, զարդեր և խնամքի պարագաներ: Որոշ կենդանիներ օգտագործվում են լաբորատորիաներում գիտափորձեր կատարելու նպատակով, քանի որ մի քանի կենդանիներ զոհաբերելով փրկվում են միլիոնավոր մարդիկ:

Նրանց պաշտպանելու համար որոշ երկրներում ստեղծվել են բնական արգելոցներ, իսկ որոշ երկրներում էլ կենդանիներին վերադարձնում են բնական միջավայր:

Կենդանիներին պաշտպանելու լավագույն միջոցը` նրանցից ստացված ապրանքներից հրաժարվելն է: Եվ  պետք է չմոռանալ, որ այսօրվա երեխաներն են ստեղծում վաղվա մոլորակը:

Աղբյուրը` http://www.tv5monde.com/TV5Site/publication/publi-37-Les_especes_en_voie_de_disparition.htm

 

 

Օտարը (թարգմանություն ֆրանսերենից)

L’étranger

 Qui aimes-tu le mieux, homme énigmatique-հանելուկային, dis ?
Ton père, ta mère, ta soeur ou ton frère ?
– Je n’ai ni père, ni mère, ni soeur, ni frère.
– Tes amis ?
– Vous vous servez là d’une parole dont le sens m’est
resté jusqu’à ce jour inconnu.
– Ta patrie ?
– J’ignore-չգիտեմ sous quelle latitude-բարձրությու elle est située.
– La beauté ?
– Je l’aimerais volontiers-կամովին, déesseաստվախուհի et immortelleանմահ.
– L’or-ոսկի ?
– Je le haisայն ատում եմ comme vous haïssez Dieu.
– Eh ! qu’aimes-tu donc, extraordinaire étranger ?
– J’aime les nuages… les nuages qui passent… là-bas-այնտեղ…
là-bas… les merveilleux nuages !

Charles Baudelaire.

-Ու՞մ ես դու սիրում ամենաշատը հանելուկային մարդ, ասա

-Հո՞րդ, մո՞րդ, քրո՞ջդ թե՞ եղբորդ:

-Ես չունեմ ո’չ հայր, ո’չ մայր, ո’չ քույր, ո’չ եղբայր:

-Ընկերների՞դ;

-Դուք այնպիսի բաներ եք ասում, որի իմաստը ինձ մինչ այսօր անհասկանալի է:

-Հայրենի՞քդ:

-Ես չգիտեմ անգամ ինչ բարձրության վրա է այն գտնվում:

-Գեղեցկությու՞նը:

-Ես այն կսիրեի այնպես  ինչպես կսիրեի աստվածուհուն և անմահույունը:

-Ոսկի՞ն:

-Ես այն ատում եմ այնպես ինչպես դուք ատում եք աստծուն:

-Այդ դեպքում ու՞մ ես դու սիրում տարօրինակ օտարական:

-Ես սիրում եմ երկինքը, երկինքը, որը հիանալի է:

Some people spend their entire lives in one place. Others move a number of times throughout their lives, looking for a better job, house, community, or even climate. Which do you prefer: staying in one place or moving in search of another place? Use reasons and specific examples to support your opinion.

 

There are people who prefer to spend their life in different places charging their wroking place,hous and neibourhood.Some of them line in the places where they ful more comfortable and they are busy with routains and don’t to find themselues in a new environment.But being introuernt I prefer to work where can be different phases of my life where I would like to change around me.That is who I am and I think that every perso must find the place and work suitable for him.

Ոսումնական նախագիծ «Վահան Տերյան»

 

Իմ Տերյանը

Տերյանը ժամանակակիցների հուշերում

Վահան Տերյանի անծանոթ նամակը

Վահան Տերյանի վերջին ժամերը

Վահան Տերյան «Անտիպ և անհայտ էջեր»

Անհայտ Տերյանը ֆիլմը

«Վահան Տերյան. սիրո բանաստեղծ»— ֆիլմ

Կարդում ենք Տերյան

«Վահան Տերյան» նախագծի ամփոփում, արդյունքներ

 

Բանաստեղծություններ

* * *

Ես չեմ հիշում՝ ե՞րբ և ո՞ւր

Հանդիպեցի քեզ, ու դու

Վրդովեցիր համր ու լուռ

Հանգստությունն իմ հոգու…

 

Գիտեմ, գիտեմ այս աղոտ

Երկրում քեզ չեմ գտնելու,—

Դու անհայտ ես, անծանոթ,

Դու հեռո՜ւ ես, դու հեռո՜ւ…

 

 

 

* * *

Դու չքացել ես,

Դու էլ չըկաս,

Սերը ցնորք է,

Բախտը՝ երազ։

 

Քեզ չըգտա ես

Կյանքում խավար,—

Իմ սիրո լույսն էր

Պատկերըդ վառ։

 

Քաղցր պատրանք էր,

Խաբող ժպիտ,

Կարոտիս երգն էր

Պայ ծ առ հոգիդ։

 

Սրտիս երազն էր

Թովիչ լեզուդ. —

Կյանքը՝ հեքիա՛թ է,

Աշխարհը՝ սո՛ւտ…

 

 

 

ԵՐԿՈՒ ՈՒՐՎԱԿԱՆ

Ես եմ, դու ես, ես ու դու

Գիշերում այս դյութական,

Մենք մենակ ենք,— ես ու դու

Ես էլ ղու եմ՝ ես չըկամ…

 

Չըկան օրերն ահարկու,

Չըկա ժամ ու ժամանակ,

Ուրվական ենք մենք երկու

Միշտ իրար հետ, միշտ մենակ…

 

Մոռացել ենք անցյալում

Տրտունջ, թախիծ ու խավար. —

Մի ուրիշ լույս է ցոլում

Մեղմ ու անուշ մեզ համար…

 

Ես եմ, դու ես, ես ու դու

Գիշերում այս դյութական,

Մենք մենակ ենք — ես ու դու,

Ես էլ դու եմ՝ ես չըկամ…

Can we trust first impressions? And are first impressions trustworthy

Can you trust someone form the first expression?
You cannot trust someone from the first expression because everyone has a different personality and, you don’t know them that we’ll unless you get to know them as a person than you can trust them. From the first expression you can like or dislike the person. But dose that give you reason to trust them with your personal secret.

When you meet someone special who wants to enter your life, you first want to know get to know them to see if you can trust them. After getting to know the person you can get to trust them with your personal secret or to keep it to yourself, or for someone who you know that you can trust. The way you can judge the person from the first impression is completely relative to you and they way they act around you and once you get to see there actions, than you can chose to keep your distance form that serten person.
The first expression you get to like or dislike the person, can be rather tricky because the way you see the person for the first time doesn’t give out a complete and concrete way of feeling with that person and might I dare say it’s rude to judge the person for the first expression but that doesn’t affect the fact that trust is gained and can be just given away.

There are certain ways you can trust someone form the first expression, but to get top trust someone you will trut.Need to get to know them.

Միսաք Մեծարենց

Կենսագրություն

22

Միսաք Մեծարենցը ծնվել է 1886 թվականի հունվարին Արևմտյան Հայաստանի  Ակնա գավառի Բինկյան(Բինկա) գյուղում, որը գտնվում է Եփրատի ձախ ափին։ Նա խառնվածքով ամաչկոտ էր ու լռակյաց, խուսափում էր ընկերական շրջապատից և հասակին բնորոշ չարաճճիություններից։ 1892 թվականին՝ վեց տարեկան հասակում, ապագա բանաստեղծը հաճախում է գյուղի Մեսրոպյան վարժարանը, որտեղ իր վեհերոտ բնավորության պատճառով աչքի չի ընկում ուսման մեջ։

1895 թվականին Մեծատուրյանների ընտանիքը տեղափոխվում է Սեբաստիա(Սվազ) քաղաքը, որտեղ Միսաքը սկզբնապես սովորում է Արամյան վարժարանում,իսկ 1896 թվականից տեղափոխվում է Մարզվանի՝ ամերիկյան միսիոներների «Անատոլիա» կոչվող գիշերօթիկ քոլեջ։ Այստեղ նա աստիճանաբար ձեռք է բերում ընկերներ, դառնում ավելի հաղորդակից, մասնակցում աշակերտների կազմակերպած թատերական ներկայացումներին։ Մեծարենցը քոլեջում հետաքրքրություն է ցուցաբերում գեղարվեստական գրականության նկատմամբ, կարդում է գրականություն հայերենով, անգլերենով, թուրքերենով։ Հենց այս շրջանում է, որ ի հայտ է գալիս նրա ստեղծագործելու ունակությունը. նա սկսում է իր գրական առաջին փորձերը։ Ինչպես և հայտնում են հուշագիրները, նա բանաստեղծություններ է գրում իր ննջարանի պատերին,եղբոր առևտրական թերթերի հակառակ կողմում։ 

1901թվականին Սվազում Միսաքի հետ կատարվում է մի դեպք, որը ճակատագրական է դառնում նրա համար։ Թուրք մսագործ տղաները նրան շփոթում են իրենց հակառակորդի հետ, նրան ծեծի են ենթարկում և դանակահարում, ինչն էլ դառնում է բանաստեղծի՝ թոքախտով հիվանդանալու պատճառը։ Նա մի քանի ամիս բուժվում է Սուրբ Հակոբի վանքում։ 1902 թվականին նա գնում է հոր մոտ՝ Պոլիս, և սկսում է սովորել Կեդրոնական վարժարանում, սակայն հիվանդության պատճառով 1905 թվականին կիսատ է թողնում ուսումը։  Այդ ընթացքում 1903թ.-ից աշխատակցում էր «Մասիս», «Հանրագիտակ», «Արևելյան մամուլ» և այլ պարբերականների: 1907թ.-ին Կոստանդնուպոլսում լույս են տեսնում նրա «Ծիածան» և «Նոր տաղեր» բանաստեղծությունների ժողովածուները: Միսաք Մեծարենցը վախճանվեց 1908 թվականի հունիսի 21-ի լույս 22-ի գիշերը, նրա շուրթերին մնաց «մա՜յր» բառը։

Մեծերը Մեծարենցի մասին

Պոլսի թերթերից մեկում այսպես է նկարագրվում Մեծարենցի արտաքինը. «Հելլեն դասական ձուլվածք մը՝ հայեցի արտահայտությունով, իր դեմքը՝ ողորկ կիսափայլ մորթով մը քողքված։Ձվաձև կզակը ընդեզերող սև մորուսիկ մը երկու մատ…»։ Իսկ ժամանակակիցներից մեկը Մեծարենցի էության մասին գրում է. «Անմեղուկի պես անուշ, նոր հարսի մը պես շիկնոտ ու հրապուրոտ, նազանքոտ տղա մըն է Մեծարենց,մերթ ժպտուն, մերթ տխուր ու գրեթե միշտ բանաստեղծությունը շրթունքին, կը հևա, կը կարմրի, կը սպառի…»։

«…Մեծարենցի պոեզիան ազնիվ կոչ է մարդուն՝ վերադառնալու ինքն իրեն: Եվ որքան հեռանանք մենք բնությունից, որքան հեռանանք ինքներս մեզանից, այնքան ավելի սիրելի ու մոտիկ պիտի դառնա մեզ Մեծարենցը, այնքան ավելի կարոտենք պիտի նրա ստեղծած բանաստեղծական աշխարհը»:
Վահագն Դավթյան

«…Մեր երկրին նկարագեղ քաղցրությունները, մեր հոգիին ընդոծին դալկությունները, մեր շնորհն ու տրտմանուշ երազանքները սքանչելի ծաղիկներու նման կը բուսնին անոր (Մեծարենցի) արնաշաղախ էջերուն»:
Հակոբ  Օշական

«Արյուն է եղել աշխարհում: – Եղել է եղեռն ու կռիվ:
Լեռնացել են ուժեր վիթխարի՝ ամեհի ելած իրար դեմ:
Աշխարհից հեռու մի գյուղում, եղեգնյա մի սրինգ կտրած,
Արև է երգել ու գարուն այս հիվանդ, հանճարեղ պատանին»:
Եղիշե Չարենց

Մեծարենցի գրական ժառանգությունը

Միսաք Մեծարենցն իր մեղեդային բանաստեղծություններով նոր աստիճանի է բարձրացրել արևմտահայ պոեզիան. ստեղծել է բանաստեղծական պատկերի կառուցման նոր եղանակներ, կատարելության հասցրել ոտանավորի ձևերը:

Մեծարենցի գրական ժառանգությունը բաղկացած է ավելի քան 130 քնարական ոտանավորից, շուրջ մեկ տասնյակ արձակ բանաստեղծություններից ու պատմվածքից և մի քանի գրական–քննադատական հոդվածներից, որոնցում շարադրել է իր ստեղծագործական սկզբունքները, պաշտպանվել թշնամական քննադատությունից։

Մեծարենցը սկսել է գրել 15-16 տարեկան հասակից։ Իր առաջին ոտանավորները հավաքել է մի տետրում՝ «Բաբախումներ» խորագրով, սակայն այդ շարքը լույս չի տեսել։ 1907 թվականին նա տպագրում է «Ծիածան» և «Նոր տաղեր» ժողովածուները։ Մ. Պեշիկթաշլյանից և Պետրոս Դուրյանից հետո Մեծարենցը նոր աստիճանի բարձրացրեց արևմտահայ պոեզիան, արտացոլեց դարասկզբի թուրքահայ կյանքի բարդ և հակասական պայմաններում ապրող ու տառապող առաջավոր անհատի հարուստ ներաշխարհը։ Ընդդիմանալով սուլթանական ռեակցիային, ազգային և սոցիալական ճնշմանը՝ Մեծարենցը ստեղծեց մարդասիրական խոհերով, կյանքի ու բնության հերոսի կերպար, արտահայտեց դեմոկրատական խավերի երազանքը արտադրության ու ներդաշնակ աշխարհի մասին։

Միսաք Մեծարենցի բանաստեղծությունները չէին ունենա իրենց ազդեցիկ ուժը, եթե դրանց ասելիքի խորությունն ու նրբությունը չզուգակցվեին ձևի կատարելության հետ։ Անսպասելի պատկերները յուրահատուկ գրավչություն են հաղորդում նրա ասելիքին և օգնում են, որ իրերն ու իրերի փոխհարաբերությունը տեսանելի լինի մի նոր լույսի տակ։ Մեծարենցի բանաստեղծություններում տրամադրություն ստեղծողները մակդիրներն են, համեմատությունները և փոխաբերությունները։ Մեծարենցի ստեղծագործություններում գերակշռում են առարկաներ ու հատկանիշների անսովոր և հետաքրքիր համադրությամբ ստեղծված փոխհարաբերությունները։ Օրինակ՝ գինով վարդեր, բոցե թևեր, բազմալեզու տենդ, հոսող գիշեր, հոսող լույս, բոսոր իղձեր։ Մեծարենցի բանարվեստի առանձնահատկություններից են վերնագրերի կրկնությունը։

Մեծարենցը բնության լավագույն երգիչներից է հայ պոեզիայում։ Բնության աստվածացումը նրան հանգեցրել է յուրօրինակ պանթեիստական ըմբռնումների («Ինր արբեցությամբ…»)։ Մեծարենցի աշխարհայացքի ու ստեղծագործության բնորոշ կողմերից մեկը նրա մարդասիրությունն է, որն ունի որոշակիորեն արտահայտված դեմոկրատական բովանդակություն։ Հակադրվելով անկումային գրականության «անմարդկային անձնաբանությանը»՝ Մեծարենցը գտնում էր, որ բանաստեղծի կոչումը պետք է լինի սիրո, գթության և անձնազոհության քարոզը։ Նրա քնարական հերոսը երազում է «անանձնական ուրախություն», որը նա պետք է պարգևի բոլոր կենդանի էակներին և, առաջին հերթին, «պարզ մարդերուն՝ գեղջուկներուն ու բանվորին» Մեծարենցի բանաստեղծական արվեստը շատ կողմերով կապված է դասական ռոմանտիզմի և սիմվոլիզմի հետ։ Նա արևմտահայ պոեզիայում առաջ քաշեց բանաստեղծական պատկերի կառուցման նոր եղանակներ, ընդգծվեց բառի փոխաբերական իմաստը, կատարելության հասցվեցին ոտանավորի ձևերը։

Սակայն, ընդհանուր առմամբ, Մեծարենցը հեռու է մնացել սիմվոլիզմի անհատապաշտական բովանդակությունից և ուրբանիստական թեմատիկայից։ Նրա ստեղծագործության վրա մեծ ազդեցություն են թողել հայ միջնադարյան պոեզիան և ժողովրդական բանահյուսությունը։ Մեծարենցի ստեղծագործությունն իր հերթին ներգործել է արևմտահայ և արևելահայ պոեզիայի վրա, հատկապես բնության պատկերների յուրացման, մարդու և բնության փոխհարաբերության գեղարվեստական մեկնաբանության հարցում։